Zabijanie rzeki czyli Liswarta przed Starokrzepicami + cmentarz żydowski

Zabijanie rzeki czyli Liswarta przed Starokrzepicami + cmentarz żydowski

Informacje

  • Rzeka: Liswarta – odcinek Ługi Radły – Starokrzepice
  • Data spływu: 31.05.2018
  • Dystans: około 17.5 km
  • Czas spływu: 4 godzin 30 minut

Mapa spływu

Opis

Przed przepłynięciem tego odcinka wiedziałem czego mogę się spodziewać i jak to może wyglądać, rozczarowanie jednak i tak się pojawiło. Z pięknej rzeki zrobiono zwykły rów, kanał którym spływa woda, poprzegradzano go progami, z terenów bezpośrednio przy lini przegowej zrobiono pola… Tak w skrócie wygląda prawie 17 kilometrów Liswarty które przepłynąłem. “Prostowanie rzek” to zabieg popularny za czasów komuny, celem jego pomysłodawców było zapewne zapobieganie powodziom, poddano mu bardzo wiele rzek, z okolicznych między innymi Wartę, Widawkę, Kocinkę czy Wiercicę przez co kompletnie zniszczono ich pierwotny przebieg oraz charakter tworząc z naturalnie wijących się, tętniących życiem rzek skanalizowane cieki wodne, jednocześnie pomniejszając tereny zalewowe, co prowadzi do zwiększenia zagrożenia powodzią. Dwie poniższe mapy przedstawiają przebieg Liswarty w roku 1938, tuż przed wybuchem II wojny światowej – nazwy miejscowości na lewym brzegu są pisane po niemiecku, obecna opolszczyzna, oraz obecną mapę tego terenu wydawnictwa Compass, na trzeciej mapie zaprezentowano złożenie obu map – widać w miarę dokładnie, jak zmienił się przebieg rzeki i jak znaczne są to różnice.

Mapa z 1938 roku
Mapa z czasów obecnych wydawnictwa Compass
Złożenie dwóch powyższych map

A teraz czas na relację zdjęciową ze skanalizowanej cześci Liswarty. Dodam tylko, że poprzednie kilkanaście kilometrów tej rzeki wygląda dokładnie tak samo.

Zaczynałem w miejscu, gdzie kończyłem spływ w 2016, pod mostem pomiędzy miejscowościami Panoszów a Ługi Radły
Widok w górę rzeki, od zalewu w Lisowie licząc rzeką mam 22.5 kilometra, ostatnie 15 kilometrów rzeki do rów, tylko kilka kilometrów od Lisowa rzeka nie była regulowana
Pierwsze małe progi tuż za mostem
Liswarta
Próg numer 2
Uschnięte drzewo na tym odcinku stanowi spore urozmaicenie
Próg numer 3
Próg numer 4
Cały czas pomiędzy polami
Próg numer 5
Nawet jakieś krzeki się uchowały
Most pośród pól oraz próg nr 6
Liswarta
Próg nr 7
Rzeka prosta jak od linijki…
Kolejny próg z prawej strony
Ten sam próg z lewej
A tak wygląda w całości – próg nr 8
Pierwsze zabudowaia od kilku kilometrów
Kładka wśród pól
Próg nr 9
Próg nr 10, z możliwością zastawki
Kolejny most pośród pól dla rolników, na wysokości miejscowości Stan
Dalej mamy grubszą konstrukcję…
I poważniejszy próg, dość wysoki, dałbym od 1.5 do 2 metrów na oko
Do tego cały webetonowany
Nie wiem czemu ma służyć to po lewej, próg numer 12
Kolejna kładeczka
Liswarta dużo się nie zmienia, cały czas jest rowem
Liswarta
Pojawiają się chociaż jakieś drzewa
Próg numer 13
Kolejny most wśród pól na wysokości Kuźnicy Nowej, co ciekawe tego i paru poprzednich mostów, chociaż wyglądają nie najgorzej, nie ma na mapach google
A to mi wygląda na przekop nieoznaczony na mapach z rzeczki Łomnicy która na tym odcinku płynie równolegle do Liswarty
Po wyjściu na brzeg widać, że prace polne w pełni
Pierwsze widoczne ślady bobrów
Liswarta
Na horyzoncie pojawiają się nieciekawe chmury…
Kolejny obiekt hydrotechniczny – zastawka, na szczęście otwarta
Jednocześnie niski próg – numer 14
Most przy Podłężu Szlacheckim
Na horyzoncie burzowe chmury, zatrzymałem się przy moście i czekałem na rozwój wydarzeń. W dalszym ciągu, jak widać, Liswarta to rzeka – rów
Widok w górę rzeki
Grrr… Burze, widać błyski, słychać grzmoty
Płynę dalej
Próg numer 15
Liswarta
Liswarta
Pierwszy drobny zator
Liswarta
Następny ciekawszy próg, przy rzece pojawiają się pierwsi ludzie, za progiem mignęły mi nawet dwa kajaczki uciekające przed burzą
Próg około 1.2 – 1.5 metra, na wysokości Podłęża Szlacheckiego, da się dojechać autem. Był to 16 próg na tym odcinku, średnia to blisko jeden próg na jeden kilometr!
Od tego progu Liswarta znowu staje się rzeką, po ponad 30 kilometrach przez które bardziej przypominała rów niż rzekę…
Odtąd widzę sens zaczynania spływów, rzeka robi się lekko kręta i mocno porośnięta
Zaczyna to dobrze wyglądać
Nareszcie
Liswarta
Liswarta
Z burzą ramię w ramię
Liswarta
Liswarta
Burza zmobilizowała mnie do podkręcenia tempa
I już widzę metę dzisiejszego spływu. Gdyby nie burza płynąłbym dalej do Dankowa, jest to jedyny fragment Liswarty którym jeszcze nie płynąłem. Szkoda, bo dużo nie zostało żeby ją “zamknąć”

 

Kończę na moście w Starokrzepicach
Burza

Cmentarz żydowski pod Krzepicami

Po spływie postanowiłem jeszcze odwiedzić stary cmentarz żydowski znajdujący się około 100 metrów od Liswarty, tuż za mostem kolejowym pomiędzy Starokrzepicami a Krzepicami. Prawdopodobnie powinno dać dojść się tu z rzeki, ja jednak podjechałem autem już po spływie. Kilka ciekawostem na temat tego obiektu:

  • kirkut powstał na początku XVIII wieku, najstarszy nagrobek datuje się na 1749 rok
  • na powierzchni 1.4 hektara znajduje się 640 nagrobków w różnym stanie
  • około 400 macew wykonanych jest z żeliwa, w Polsce znajdują się jeszcze tylko 3 cmentarze w których można znaleźć żeliwne macewy
  • w roku 2000 większość macew przeszła remont
Tablica na wejściu
Tablica
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Cmentarz żydowski w Krzepicach – panorama
Cmentarz żydowski w Krzepicach
Ruiny muru otaczającego kirkut
A to ruiny synagogi w Krzepicach, zdjęcie z auta

Wideo ze spływu:

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *